هه‌ڕه‌شه‌ی کوشتن ناتوانێ رێگربێ له‌ هه‌وڵه‌کانی دایکێک بۆ شادبوونه‌وه‌ به‌ دیداری جگه‌رگۆشه‌کانی

23

به‌هێ: “ئه‌گه‌ر له‌به‌ر نه‌خۆشی یان زه‌وقم نه‌بوایه‌ سێکیسی له‌گه‌ڵ بکه‌م، لێی ده‌دام”
به‌هێ: “ئه‌وه‌ی دڵم پێی خۆشه‌ ناسینی سه‌نته‌ری نینا و به‌دزییه‌وه‌ قسه‌کردنمه‌ له‌گه‌ڵ جگه‌رگۆشه‌کانم”

هه‌ڵاڵه‌ رافع: ” ئێمه‌ به‌هۆی ئه‌وه‌ی کۆمه‌ڵێک کۆد و جیهانبینی مرۆڤه‌کانی کۆمه‌ڵگه‌ی کوردی و رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌راست ده‌زانین، بۆیه‌ گومانمان له‌وه‌ نه‌بوو که‌ به‌هێ بگه‌ڕێته‌وه‌ ژیانی ده‌که‌وێته‌ مه‌ترسییه‌وه‌ و ده‌کوژرێت، بۆیه‌ ده‌زگای کۆچمان مه‌جبوور کرد که‌ پاشه‌کشه‌ بکات له‌ بڕیاری ره‌تکردنه‌وه‌ و ناردنه‌وه‌ی ئه‌م ژنه‌”

“‌ مێرده‌که‌م هیچ حیسابێکی بۆ نه‌ده‌کردم، دڵی لێم پیس بوو، لێیده‌دام، جارێکیان له‌سه‌ر ده‌مه‌قاڵه‌یه‌ک له‌سه‌ر منداڵه‌کان، ئه‌وه‌نده‌ی لێدام تا دوو فه‌قه‌ره‌ی پشتم شکاو سه‌ریشم که‌وته‌ ژێر ئازارێکی قورس که‌ تا ئێستاش پێوه‌ی ده‌ناڵم، ناتوانم به‌دڵی خۆم دانیشم و هه‌ستم یان پاڵبده‌مه‌وه‌”. به‌هێ ئاوا ده‌ستی به‌ گێرانه‌وه‌ی ده‌ستپێکردنی نه‌هامه‌تیه‌کانی کرد. گێرانه‌وه‌کانی به‌هێ ئه‌مه‌ ده‌رده‌خه‌ن که‌ ئه‌و هه‌ر زۆر به‌ منداڵی ناچار ده‌کرێ مێرد به‌ پیاوێک بکات که‌ 12 ساڵ له‌خۆی گه‌وره‌تره‌و وه‌ک خۆی ده‌ڵێ ئه‌مه‌ش ده‌بێته‌ هۆیه‌کی سه‌ره‌کی بۆ ئه‌وه‌ی مێرده‌که‌ی دڵپیسی لێبکات و به‌رده‌وام لێیبدات. به‌هێ ده‌ڵێ: “من جیابوومه‌وه‌ بۆ ئه‌وه‌ی خۆم له‌ لێدان و سووکایه‌تی رزگار بکه‌م، که‌چی دوای جیابوونه‌وه‌شم ژیانم هه‌ر لێدان و بێحورمه‌تی و سوکایه‌تی پێکردن بوو، جیابوونه‌وه‌شم بوو به‌ هه‌ڕه‌شه‌لێکردنم له‌لایه‌ن مێرده‌که‌م و که‌سوکارمه‌وه‌”.

به‌ڕێوه‌به‌ری سه‌نته‌ری نینا هه‌ڵآڵه‌ رافع له‌سه‌ر ده‌رئه‌نجامه‌کان و کاریگه‌ریه‌کانی ئه‌م تووندوتیژییه‌ که‌ به‌رامبه‌ر به‌ به‌هێ کراوه‌ ووتی: “ئاشکرایه‌ که‌ لێدان و بێرێزی به‌ ژن له‌ لایه‌ن مێرده‌کانیانه‌وه‌ یان هه‌ر ئه‌ندامێکی پیاوی خێزانه‌که‌یانه‌وه‌، جێگایه‌کی زۆر له‌ بیره‌وه‌ری ئه‌و ژنانه‌دا داگیر ده‌کات و هه‌روا به‌ ئاسانی ژنان ناتوانن له‌ رابردووی پڕ ژان و ئازاری خۆیان قوتار بن، به‌هێش یه‌کێکه‌ له‌و ژنانه‌ی که‌ به‌رده‌وام له‌ناو ئازاره‌ جه‌سته‌یی و رۆحیه‌کانی ئه‌وکاتدا ده‌ژی”. وه‌ک به‌ڕێوه‌به‌ری سه‌نته‌ری نینا خۆی ئاماژه‌ی پێ ده‌کات هه‌وڵه‌کانی ئه‌وان “له‌ هه‌نگاوی یه‌که‌مدا ئیشکردنه‌ له‌سه‌ر رۆحیه‌ت و ده‌روونی ئه‌و ژنانه‌ بۆ ئه‌وه‌ی وایان لێبکرێ گه‌شبین بن به‌ ژیان و ژیان وه‌ک خاڵێکی ره‌ش نه‌بین، دواتر ئیش بۆ چاره‌سه‌رکردنی کێشه‌کانی ئێستایان ده‌کرێ که‌ له‌ ئه‌نجامی ژیانێکی تاریک و پڕ له‌ تووندوتیژی رابردوو هاتۆته‌ ئاراوه”.

هه‌ر له‌ میانه‌ی گێرانه‌وه‌ی به‌سه‌رهاته‌کانی خۆی دوای جیابوونه‌وه‌ی به‌هێ ده‌چێ بۆ لای پووری که‌ نه‌خۆشه ‌و مه‌جبووره‌ لای ئه‌و بژی، که‌چی دواتر که‌ پوری ده‌مرێ ناچار ده‌بێ جێگایه‌کی تر بدۆزێته‌وه‌ بۆ ئه‌وه‌ی لێی بژی. به‌هێ به‌ ده‌نگێکی نزمه‌وه‌ وتی: “به‌ مردنی پورم، من به‌ته‌واوی بێکه‌س مامه‌وه‌، بۆیه‌ کوڕه‌ پووره‌که‌م که‌ له‌ خارج بوو پێی ووتم: چی ده‌که‌ی تۆ؟ نابێ به‌ ته‌نیا بژی و ده‌بێ بێی بۆ خارج”. به‌هێ باس له‌وه‌ ده‌کات که‌ چۆن به‌هۆی کوڕه‌ پووره‌که‌یه‌وه‌ کورێک ده‌دۆزێته‌وه‌ له‌ سوێد و ژیانی هاوسه‌ری له‌گه‌ڵ پێکدێنێ. باس له‌و رۆژانه‌ ده‌کات که‌ ئه‌و هاوسه‌ره‌ تازه‌ییه‌ی هه‌رچی ئه‌و ده‌یگووت بۆی ده‌کرد و وا خۆی نیشانده‌دا که‌ به‌هێی زۆر خۆشده‌وێ، به‌هێ ده‌ڵێ: ” که‌ چووم بۆ تورکیا زانیم ئه‌م پیاوه‌ چه‌نده‌ درۆی له‌گه‌ڵ من کردوه‌ و که‌ ناسیم ووتی ژن و منداڵم هه‌یه‌ و لێی جیابوومه‌ته‌‌وه‌، که‌چی له‌ تورکیا بۆم ده‌رکه‌وت که‌ درۆی له‌گه‌ڵ کردووم و لێیجیانه‌بۆته‌وه‌ و کاغه‌زی ساخته‌ی پێشانی من داوه‌”.
“مێرده‌که‌م دوای ماوه‌یه‌کی که‌م که‌ به‌یه‌که‌وه‌ ژیاین له‌ سوید، ده‌ستی کرد به‌ مراقه‌به‌ کردنم، نه‌یده‌هێست بچم بۆ مه‌کته‌ب و بخوێنم، نه‌یده‌هێشت له‌گه‌ڵ که‌س قسه‌ بکه‌م و تێکه‌ڵاوی که‌س ببم. جگه‌ له‌وه‌ش ئه‌گه‌ر له‌به‌ر نه‌خۆشی یان زه‌وقم نه‌بوایه‌ سێکسی له‌گه‌ڵ بکه‌م، لێیده‌دام. جارێک ده‌ستی نایه‌ بینه‌قاقام و خه‌ریک بوو بمخنکێنێ، به‌م هۆیه‌وه‌ تا چه‌ند رۆژ نه‌متوانی نان بخۆم و به‌س شیرم ئه‌خوارده‌وه‌”. به‌پێی ئه‌م گێرانه‌وه‌ی خۆی به‌هێ له‌ سویدیش ناحه‌سێته‌وه‌ و به‌هۆی ئه‌وه‌ی که‌ نه زمان ده‌زانێ و نه‌ که‌سێک هه‌یه‌ بتوانێ هاوکاری ئه‌و بکات مه‌جبوور ده‌بێ زۆرێک له‌ بێحورمه‌تی و ئازاره‌کانی ئه‌م مێرده‌شی قبوڵ بکات. جگه‌ له‌وه‌ی که‌ مێرده‌که‌ی هیچ هاوکاریه‌کی نه‌کردوه‌ بۆ ئه‌وه‌ی مه‌سه‌له‌ی ئیقامه‌که‌ی بۆ جێبه‌جێ بکات و ئه‌مه‌ش ده‌بێته‌ کێشه‌یه‌کی گه‌وره‌تر بۆ ئه‌و. به‌رده‌وامبوونی کێشه‌کان و ئازاری پشت و سه‌ری وه‌ک خۆی ده‌ڵێ واده‌کات که‌ مه‌جبوور بێ کۆمه‌ڵێک که‌س به‌ ژیانی بزانن، له‌و که‌سانه‌ش مامۆستای مه‌کته‌به‌که‌ی و دۆکتۆره‌که‌ی ده‌بێ. به‌هێ ده‌ڵێ: “دواجار مامۆستاکه‌م و دۆکتۆره‌که‌م به‌ وه‌زعی ناخۆش و پڕ ئازاری منیان زانی و بۆیه‌ هاوکاریان کردم و به‌ دزییه‌وه‌ منیان به‌ پۆلیس ناساند و بردیانم بۆ دائیره‌ی په‌نابه‌ران. ئیدی له‌وکاته‌وه‌ تا ماوه‌یه‌کی درێژ من به‌ نهێنی ژیانم کرد لای دوو خێزانی سویدی ده‌ژیام و زۆر باش بوون له‌گه‌ڵم، چاوه‌ڕوانی دائیره‌ی په‌نابه‌ران بووم که‌ مافی په‌نابه‌ریم پێبدا”.

هێشتنه‌وه‌ی ژنانی هاورده بۆ سوید له‌ رێگای پرۆسه‌ی هاوسه‌رگیرییه‌وه‌ له‌ چوارچێوه‌ی ماڵه‌کانیاندا و رێگا نه‌دانیان که‌ تێکه‌ڵاوی کۆمه‌ڵگه‌ی سوید بن واده‌کات که‌ ده‌سه‌ڵاتی مێرده‌کانیان له‌ق نه‌بێ و ژنه‌کانیان ملکه‌چی داواکاریه‌کانیان ببن و قبوڵی هه‌موو بێرێزی و تووندوتیژییه‌ک بکه‌ن که‌ به‌رامبه‌ریان ئه‌نجام ده‌درێ. هه‌ر له‌ باره‌ی هه‌لومه‌رجی به‌هێ له‌لای مێرده‌ تازه‌که‌ی به‌ڕێوه‌به‌ری سه‌نته‌ری نینا ووتی: “زۆرێک له‌و پیاوانه‌ی که‌ ئێستاش به‌ نۆرمه‌ دواکه‌وتووه‌کانی خۆیان ده‌ژین له‌ ئورپاش، قبوڵی ناکه‌ن که‌ ژنه‌کانیان بچنه‌ مه‌کته‌ب و فێری زمانێکی تازه‌ ببن، که‌ دڵنیان ئه‌گه‌ر ژنه‌کانیان فێری ئه‌و زمانه‌ تازه‌یه‌ ببن، له‌ رێگای زمانه‌که‌وه‌ فێری ئه‌و یاساو رێسایانه‌ ده‌بن که‌ له‌ سوید هه‌ن بۆ ئه‌وه‌ی مافه‌کانی ژن بپارێزێ. ئه‌مه‌ش بۆ مێردی به‌هێ مه‌ترسیداره‌ که‌ ژنه‌که‌ی فێربێ به‌رگری له‌ مافه‌کانی خۆی بکات”.
گێرانه‌وه‌ی چیرۆکی ژیانی پڕ له‌ چه‌رمه‌سه‌ری و هه‌ڕه‌شه‌وگوڕه‌شه‌ی به‌هێ زۆر برینی تریش به‌ ئێمه‌ ده‌ناسێنێ که‌ که‌وتوونه‌ته‌ گیانی ئه‌م ژنه‌وه‌، له‌درێژه‌ی باسه‌کانیدا ئاماژه‌ی به‌ ره‌وشی منداڵه‌کانی کرد که‌ له‌ مێردی یه‌که‌می ماو‌نه‌ته‌‌وه‌ له‌ کوردستان و باس له‌و زه‌حمه‌تیانه‌ ده‌کات که‌ تووشی بووه‌ به‌هۆی دوری له‌ منداڵه‌کانی. به‌هێ وتی: “زۆر زۆر بیریان ده‌که‌م، ناتوانم به‌ ئاشکرا قسه‌یان له‌گه‌ڵ بکه‌م و باوکیان رێگایان پێنادات، بۆیه‌ جار جار به‌ دزییه‌وه‌ له‌ رێگای مه‌سنجه‌ره‌هوه‌ قسه‌یان له‌گه‌ڵ ده‌که‌م، به‌ قسه‌کردن له‌گه‌ڵ ئه‌وان دڵم خۆش ده‌بێ”.
به‌پێی باسکردن و گێرانه‌وه‌کانی خۆی به‌هێ له‌ رێگای راپۆرتێکه‌وه‌ له‌ ئینته‌رنێته‌وه‌ و هاورێیه‌کی خۆی سه‌نته‌ری داڵده‌دانی ژنانی ناسی و یه‌کسه‌ر دوای ئه‌وه‌ی که‌ ده‌زانێ ئه‌و سه‌نته‌ره‌ ئیش بۆ ژن ده‌کات په‌یوه‌ندیان پێوه‌ده‌کات و هه‌فته‌یه‌ک له‌لای ئه‌و سه‌نته‌ره‌ ده‌مێنێته‌وه‌. به‌هێ له‌ درێژه‌ی باسه‌که‌ی وتی: “که‌ سه‌نته‌ره‌که‌ جگه‌ له‌وه‌ی که‌ گوێیان له‌ کێشه‌کانم گرت و شوێنی حه‌وانه‌وه‌یان پێدام هاوکات وه‌کیلیان بۆگرتم و به‌ڕاستی هاوکاری زۆریانکردم و هه‌رله‌گه‌ڵیان له‌ په‌یوه‌ندی دام”.

“ئێستا مێرده‌که‌شم له‌گه‌ڵ ژنه‌ کۆنه‌که‌ی و منداڵه‌کانی گه‌ڕاوه‌ته‌وه‌ بۆ کوردستان و ده‌ڵێ ئه‌گه‌ر دوای ده‌ ساڵی تریش بچمه‌وه‌ ئه‌و وازم لێناهێنی و ده‌مکوژێ”. به‌هێ وتی به‌ڵام ئه‌گه‌ر وه‌ڵامم نه‌ده‌نه‌وه‌ و سوید ئیقامه‌م نه‌داته‌وه‌ ئه‌گه‌ر به‌مردنیشم ته‌واو بێ ده‌چمه‌وه‌ منداڵه‌کانم ده‌بینم، هه‌رچه‌ند ده‌زانم که‌ مێردی دووه‌مم هه‌ڕه‌شه‌که‌ی جێبه‌جێ ده‌کات و ده‌مکوژێ، به‌ڵام چی بکه‌م چۆن خۆم له‌م هه‌موو ده‌ردانه‌ نه‌جات بده‌م”.

هه‌ر له‌ درێژه‌ی وته‌کانی به‌رێوه‌به‌ری سه‌نته‌ری نینا له‌سه‌ر هه‌لومه‌رجی ئێستای به‌هێ و تیشکخستنه‌‌سه‌ر ئه‌و ئیشانه‌ی که‌ تا ئێستا بۆ به‌هێ کراوه‌، رافع ووتی “کاتێک به‌هێ هاتوه‌ته‌ لای ئێمه‌ هه‌وڵمان داوه‌ یه‌که‌م شت قسه‌وباسی له‌گه‌ڵ بکه‌ین تا که‌مێک ئارامتر بیته‌وه‌ و بۆچونێکی گه‌شبینانه‌ی هه‌بێ بۆ ژیان و کیشه‌کان. بۆ ماوه‌یه‌ک لای ئیمه‌ مایه‌وەو دواتر به‌ کۆمه‌کی پارێزه‌ری سه‌نته‌ر ئیستئنافمان بۆ کرده‌وه‌ له‌ ده‌زگای کۆچ. سه‌باره‌ت به‌ به‌هێ ئێمه قسه‌وباسمان له‌گه‌ڵ‌ ‌که‌سانێک که‌ هه‌م به‌هێ و هه‌م که‌سوکاری ده‌ناسن کرد و زانیاری زیاترمان ده‌ست که‌وت و دڵنیا بووین له‌وه‌ی که‌ له‌ کوردستان هه‌م که‌سوکاری به‌هێ خۆی و هه‌م مێردی دووه‌می هه‌ڕه‌شه‌ له‌ به‌هێ ده‌که‌ن و ئه‌گه‌ر بڕواته‌وه‌ نه‌ک ته‌نها‌ له‌ باری کۆمه‌ڵایه‌تیه‌وه‌ گۆشه‌گیر ده‌کرێته‌وه‌ له‌ لایه‌ن که‌سوکاره‌وه‌، به‌ڵکو ژیانیشی ده‌که‌وێته‌ مه‌ترسیه‌وه‌. ئێمه‌ به‌هۆی ئه‌وه‌ی کۆمه‌ڵێک کۆد و جیهانبینی کۆمه‌ڵگه‌ی خۆمان ده‌زانین، بۆیه‌ گومانمان له‌وه‌ نیه‌ که‌ به‌هێ بگه‌ڕێته‌وه‌ ژیانی ده‌که‌وێته‌ مه‌ترسییه‌وه‌ بۆیه‌ ده‌زگای کۆچمان مه‌جبوور کرد که‌ پاشه‌کشه‌ بکات له‌ بڕیاری ره‌تکردنه‌وه‌ و ناردنه‌وه‌ی ئه‌م ژنه‌، و ئێستا له‌ ده‌زگای کۆچ دووباره‌ که‌یسه‌که‌ی وه‌رگیراوه‌ته‌‌وه‌ بۆ تاووتوێی زیاتر”. هه‌ڵآڵه‌ له‌ کۆتاییدا ووتی “له‌ ئێستاشدا له‌ هه‌وڵی ئه‌وه ‌داین که‌ لێکۆڵینه‌وه‌ی زیاتر له‌سه‌ر وه‌زعه‌که‌ی بکه‌ینه‌وه ‌و بیخه‌ینه‌ به‌رده‌م ده‌زگای کۆچ بۆ تاووتوێ به‌مه‌به‌ستی قبوڵ کردنی. ئیستا به‌هێ به‌ شێوه‌یه‌کی ڕه‌سمی له‌ که‌مپدا ده‌ژی و ئێمه‌ به‌به‌رده‌وام له‌ په‌یوه‌ندیداین بۆ چاره‌سه‌رکردنی کێشه‌که‌ی”.