Arabic English
سه‌ره‌کی| ده‌رباره‌ی ڕێکخراو| سه‌نته‌ری نینا| ستاف| په‌یوه‌ندی| وێنه‌


بیروڕاو دیدار
avatar

ئیسلامی توندڕەو یان سیاسه‌ت و پەلەقاژێی ده‌سه‌ڵات!

به‌پێی کارو کرده‌وه‌کانی گروپه‌ ئیسلامیه‌کان له‌ ماوه‌ی چه‌ند ساڵی ڕابوردو، وه‌ به‌ تایبه‌ت له‌م ماوا...
avatar

هه‌موومان به‌رپرسیارین، هه‌نگاوێک بۆ پێشه‌‌وه‌!

به‌ده‌ر له‌وه‌ی که‌ ‌ مه‌سه‌له‌ی ژن وه‌ک پرسێکی سیاسی ده‌بێت له‌ کۆنسێپتی تایبه‌تی خۆیدا به‌ڕۆشنی با...
avatar

8 ی مارس! ‌ هه‌ندێک له‌ خاڵه‌ لاوازه‌کانی بزوتنه‌وه‌کانی ژنان له‌ سه‌ر ئاستی جیهان و ناوچه‌یی

- هه‌ژمونی ده‌سه‌ڵاتی ڕاستڕه‌و.
- به‌هێز بوونی ڕاسیزم و لیبرالیزم و ئیسلامی سیاسی له‌سه‌ره‌نجامی بێهێزی...
ئایا پێت وایه‌ که‌ ده‌بێت دین له‌ ده‌وڵه‌ت و یاسا جیا بکرێته‌وه؟
بەڵێ
نەخێر
بۆم گرینگ نیە
Contact RSS Facebook Youtube

دیمانەی گۆڤاری وارڤین لەگەڵ هەلاڵە رافع بەڕێوەبەری ماڵی داڵدەدانی ژنان – نینا


11 Feb 2012
هەڵاڵە: كێشەیەكی دیكەی ئەو شەڵتەرانەی لێرە كار دەكەن، بەتایبەت لەم ساڵانەی دواییدا ئەوەیە، ناتوانن تێگەیشتنێكی زانستیانەو واقیعییانەیان هەبێت بۆ كێشەی ئەو ژنانەی لەوڵاتانی رۆژهەڵاتی ناوەڕاستەوە هاتوون

وارڤین – تایبەت: هەڵاڵە رافیع، بەڕێوەبەری ماڵی داڵدەدانی ژنان (نینا) لەسوید لەوتووێژێك لەگەڵ وارڤین، باس لەچۆنیەتی بەڕێوەچوونی سیستەمی شەڵتەرەكان دەكات و دەڵێ لە وڵاتَێكی پێشكەوتووی وەك سویدیش رێژەی توندوتیژی دژی ژن لەهەڵكشاندایە. ئەو گوتی"بەگوێرەی راپۆرتێكی شەڵتەرەكانی سوید لەم 10 دەساڵەی دواییدا توندوتیژی بەرانبەر بەژنان لەسوید لە 33% زیادیكردووە. بەمەرجێ ئەو حاڵەتانەی كەپۆلیس لێی ئاگادارە، تەنیا٢٥%ـە".

ئا/ ئاڤان فارس
وارڤین: لەلای ئێوە لەسەر چ بنەمایەك شەڵتەر كەیس وەردەگرێت، كێ‌ چاودێری لایەنی ئاسایشی ئەو شەڵتەرانە دەكات؟
هەڵاڵە: بنەمایەكی دیاریكراو نییە بۆ كەیس كە وەك مەرجێك بۆ وەرگرتن لێیانبڕوانرێت، هەر كەیسێك بێتە لای ئێمە هەستبكەین كە پێویستی بەكۆمەكە، لە تەلەفۆن و دانیشتنێكەوە بگرە تاپێویستی پاراستنی ژیانی، ئێمە دەبێ وەریبگرین و بەگوێرەی پێویست گرنگی پێبدەین. بۆیە كەیس هەیە رەنگە بۆ چارەكردنی كێشەكەی پێویستی بەتەلەفۆنێك بێت، كەیسیش هەیە رەنگە زیاتر لە 5 ساڵ كاری لەسەر بكەیت و هێشتاش نەگەیتە چارەسەر. كەواتە هەركەس پەنای بۆ شەڵتەرێك هێنا بۆ هاوكاری دەبێت هاوكاری بكرێت.
وارڤین: ئایا یاسایەك هەیە بۆ رێكخستن و بەڕێوەبردنی شەڵتەرەكان؟
هەڵاڵە: دیارە لەم وڵاتەش بەڕێوەبردنی شەڵتەرو كاركردن بۆ ئەو مەبەستە كاری رێكخراوە مەدەنییەكانە. یانی كاری دەوڵەتی نییە، بەڵكو كۆمەڵێك بنەمای هاوبەش هەیە كاری لەسەر دەكرێت، یاسایەكی تایبەت بەشەڵتەر نییە، بەڵكو بەگوێرەی ئەزمونی كارو لێزانینی، ئەو كەسانەی كار لە شەڵتەرەكە دەكەن و بەگوێرەی بنەمای رێكخراوەكانی كۆمەڵگای مەدەنی كارەكانی دەبەنەڕێوە.
جگە لەوە، دوو ناوەندی گەورە هەیە كە شەڵتەرەكان تێیدا ئەندامن و دەكرێ زۆربەی رێنوێنی و پرەنسیپی كار لەوێوە وەربگیریت. بۆیە بەرنامەو رێنامەی هەر شەڵتەرێك بخوێنیتەوە، دەبینیت كۆمەڵە خاڵێكی هاوبەش یان زۆر نزیك لەیەك هەیە لەنێوانیان، بەڵام كۆمەڵێك شتی گرنگ هەیە، لەهەموو شەڵتەرێكدا دەبێ رەچاو بكرێت. یەكێك لەوانە دەبێ هەر شەڵتەرێك ئامرازی پەیوەندیكردنی هەبێت، تا ئەو ژنانەی كێشەیان هەیە بتوانن لەڕێگایەوە پەیوەندی بەو شەڵتەرەوە بكەن، ئەمەش هەموو شەڵتەرێك هەیەتی. یەكێكی دیكە لەپرینسیپەكان پاراستنی نهێنییەكانی كەیس و لایەنەكانی دیكەی شەڵتەرەكەیە كە پێویست بكات و هەركەس داوای كۆمەكی لەشەڵتەرێك كرد، دەبێ بەگوێرەی قسەی خۆی كۆمەكی بكرێت و رەچاوی قسەكانی خۆی بكرێت بۆ دانانی ڕێگاچارەكان.
وارڤین: كێ‌ لایەنی ئەمنی و ئاسایشی شەڵتەرەكان بەڕێوەدەبات؟
هەڵاڵە: لەبارەی لایەنی ئەمنی شەڵتەرەكانەوە دیسان خودی خۆیان كاری خۆیان بەڕێوەدەبەن، بۆ ئەو مەبەستەش ئەو كەسانەی، كەلە شەڵتەرەكان كار دەكەن، خولی تایبەت بەچۆنیەتی بەڕێوەبردن و پاراستنی شەڵتەر دەبینن. هەندێك شەڵتەری گەورە هەیە، كە ناونیشانی دیارەو بەئەمنیەتێكی زۆر پارێزگاری دەكرێت. بۆ نموونە لەستۆكهۆڵم تەنیا یەكێكیان وایە بەناوی (ماڵی هەموو ژنان). بەشێوەیەكی گشتی ئەو جێگایانەی دەكرێنە شەڵتەر نابێ وەك ماڵێك ناونیشانی شەڵتەرەكەی لەسەر بێت، یان رەنگە ناوی كەسێك لەسەر ئەو خانووە بنوسرێت كە دەكرێتە شەڵتەر، بۆ ئەوەی وەك شەڵتەر دیار نەبێ و نهێنی بێت.
ئەگەر كەسێك هاتە ئەو شەڵتەرانەو پێوستی بەپاراستنی زیاتر هەبێت و پێویستی كرد كە ناونیشانەكەی نهێنی بێت لەدەرەوەی شەڵتەرەكان، یان كە لەشەڵتەر نامینێت، ئەوە پۆلیس هاوكاری شەڵتەرەكان دەكات و هەموو ناونیشانێكی ئەو كەسە نهێنی دەكات، هیچكەس ناتوانێ وەریبگرێت، هەرشتێكیش لەباری ئاسایشەوە رووبدات ئەوە پۆلیس بەزووترین كات هاوكاری دەكات و هاوكاری پێویست هەیە لەنێوان پۆلیس و دەزگا ئەمنیەكان و شەڵتەرەكاندا.
وارڤین: دەكرێت بزانین لە وڵاتێكی پێشكەوتووی وەك سوێد چەند شەڵتەر هەن، یاخود ئایا ژمارەی شەڵتەرەكان بەگوێرەی پێویستن؟
هەڵاڵە: لەسویدا 290 كۆمۆن یان شارەوانی هەیە. ئەگەر شەڵتەرەكان دابەش بكەی بەسەر كۆمۆنەكاندا، هەركۆمۆنێك بەلایەنی كەم شەڵتەرێكی بەردەكەوێت، بەڵام زیاتریش لەژمارەی كۆمۆنەكان هەیە. بەگوێرەی رێژەی ئەو شەڵتەرانەی كە ناویان تۆماركراوە زیاتر لە 300 شەڵتەر هەیە، جیا لەوەش هەندێك شەڵتەر هەیە، ناویان تۆمارنەكراوەو كاریش دەكەن.
لەسوید دوو ناوەندی سەرەكی هەیە بۆ شەڵتەرەكان، لەهەر بنكەیەكیان كۆمەڵێك شەڵتەر تێیدا ئەندامن، شەڵتەرەكان دەتوانن زۆر رێنوێنی و ماتریاڵ و شێوەی كار لەو ناوەندانەوە وەربگرن و ئەو ناوەندانە زانیاری و خولی جۆراوجۆری بەردەوامیان بۆ شەڵتەرەكان هەیە. بۆیە زۆربەی شەڵتەرە پرۆفشناڵەكان دەبێ لەم دوو ناوەندە ئەندام بن. لە شەڵتەرەكانیش جیاوازی و تایبەتمەندی هەیە، هەیە تایبەت بەژنانە، هەیە بۆ كچانی گەنجە، هەیە تایبەت بە ژنانی خاوەن پێداویستی تایبەتە، شەڵتەری تایبەت بەپیاویش هەیە ئەوانەی زەبروزەنگ بەكاردەهێنن و دەیانەوێت لەو شەڵتەرانەدا ئەوكێشەیە چارەسەربكەن، هەموو جۆرە شەڵتەرێك لێرە هەیەو بێگومان پێویست بە شەڵتەری دیكەش دەكات دابمەزرێت.
وارڤین: بۆچی لە وڵاتێكی وەك سوید ئەم هەموو شەڵتەرەی تایبەت بەژن هەیە؟
هەڵاڵە: بێگومان پێویستە ئەوەمان لەبەر چاو بێت، كە لەهەموو وڵاتانی دنیا تائێستاش توندوتیژی بەرانبەر بەژنان بوونی هەیە، بەگوێرەی راپۆرتێكی شەڵتەرەكانی سوید هاتووە، كە لەم 10 دەساڵەی دواییدا لە 33% توندوتیژی بەرانبەر بەژنان لەسوید زیادیكردووە بەمەرجێ ئەو حاڵەتانەی كەپۆلیس لێیئاگادارە، تەنیا (٢٥%)ـە. بۆیە زیادبوونی ژمارەی شەڵتەرەكان بەگوێرەی زیادبوونی رێژەی توندوتیژی شتێكی چاوەڕوانكراوە.
وارڤین: ئەو كەموكوڕییانەی رووبەڕووتان دەبێتەوە لەبەڕێوەبردنی شەڵتەرەكان چین؟
هەڵاڵە: وەك دەزانن زۆربەی كاری شەڵتەرەكان، وەك رێكخراوەكانی (NGO) كاری خۆبەخشە زیاتر، هەر وەك لای خۆمان توانای كەمیان لەبەردەستدایە، هاوكارییەكانیش بەگوێرەی پڕۆژەی كاتی دەدرێتە شەڵتەرەكان، نەك بەساڵانەو بڕە پارەی بەردەوام. دەبێ هەموو ساڵێك پڕۆژە بدەیت، راپۆرت بدەیت لەبارەی چۆنیەتی خەرجی پڕۆژەكان، دیسان پڕۆژە بدەی تا هاوكاری بكرێی لەساڵی داهاتوو، تا دووبارە بتوانی كارەكانتی پێ بەڕێوەببەی، ئەمەش ماندووبونێكی زۆری تێدایە بۆ شەڵتەرەكان. لەباشترین حاڵەتدا ئەگەر شەڵتەرێك توانیبێتی پێنجكەس دامەزرێنێ كە كار بكات، پێویستی بەپێنج كەسی دیكەش دەبێ كە بەخۆبەخش كار بكات. ئەمەش وایكردووە، لێرەش شەڵتەرەكان نەتوانن وەك پێویست بگەنە ئامانجەكانیان، بۆیە ئەمساڵ لەرۆژی بەرەنگاربوونەوەی توندوتیژی، یەكێك لەداواكارییەكانی شەڵتەرو رێكخراوەكانی سوید ئەوە بوو كە نابێ هاوكاری شەڵتەرەكان بەگوێرەی پڕۆژەی كاتی بێت، بەڵكو دەبێ بە بەردەوامی هاوكاری و بودجەیەكیان بۆ دابینبكرێت، تابتوانن باشتر كارەكانیان راییبكەن، چونكە لایەنی ئابووری تائێستا بۆ شەڵتەرەكان كێشەیەو كاریگەری بەسەر چالاكتربوونی كارەكانەوە هەیە. بۆ نموونە: ناتوانن راگەیاندنیان وەك پێویست بێت، تابتوانی بەهەموو ژنان رابگەیەنیت، ئەوە شەڵتەرێك هەیە بۆ داڵدەدانی ئێوەو لەكاتی كێشەكان پەنای بۆ ببەن. یان هەندێ شەڵتەر توانای راگرتنی كەسانی پسپۆڕیان نییە بۆ هەڵسووڕانی كارەكانیان.
وارڤین: بەگوێرەی زانیارییەكان رێژەی زۆری ئەو ژنانەی روو لە شەڵتەرەكانی ئێوە دەكەن خەڵكی رۆژهەڵاتی ناوەڕاستن، رەوشی ژنانی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست لە سوید چۆنەو لەچ ئاستێكدایە؟
هەڵاڵە: كێشەیەكی دیكەی ئەو شەڵتەرانەی لێرە كار دەكەن، بەتایبەت لەم ساڵانەی دواییدا ئەوەیە، ناتوانن تێگەیشتنێكی زانستیانەو واقیعییانەیان هەبێت بۆ كێشەی ئەو ژنانەی لەوڵاتانی رۆژهەڵاتی ناوەڕاستەوە هاتوون. ئەوەش یەكێكە لەكێشە دیارەكانی ئەو ژنە پەنابەرە رۆژهەڵاتییانەی هاتوون و پەنایان بۆ شەڵتەرەكان بردووە بۆ چارەسەری كێشەكانیان. سەرەڕای ئەوەی كە بنەماكانی مافی مرۆڤ بۆ هەمووان یەكێكەو یەك مامەڵەی بنەڕەتی دەوێت، بەڵام لەلایەكی دیكەوە هەندێ وردەكاری هەیە لەپراكتیكدا دەبێت رەچاو بكرێ. چونكە شەڵتەرێك بەكەلتوورو شێوەی هەڵسووكەوتی لەگەڵ نەریتی سوید چووبێتەڕێوە، ناتوانێت لەكێشەو كۆدە كۆمەڵایەتییەكانی ئەوان و وڵاتانی دیكە تێبگات بۆ چارەسەر لەكاتی پێویست و بەگوێرەی پێویست. ئەم كێشەیە بەسازكردن و كردنەوەی خولی راهێنان و خوێندن چارەسەر نابێت، چونكە ئەوە راستییەكە بۆ نموونە: ئێمە هەرچەند شارەزاییمان هەبێت، ئەگەر ئێستا كچێكی ئەفریقی یان سۆماڵی بێتەناو شەڵتەرەكەمان بێگومان كاری بۆ دەكەین، بەڵام رەنگە نەتوانین وەك كچێكی كورد، یان عەرەب هاوكاری بین، چونكە ئێمە زیاتر شارەزای كەلتوور و دابونەریتی ئەو وڵاتانەمان هەیە كە لێوەی هاتووین. ئاگاییمان لەپەروەردەو گرفتە كۆمەڵایەتییەكانیان هەیە، ئەوە یەكێك لەو كێشانەیە، كە لەشەڵتەرەكان هەیەو پێویستە رێگاچارەی ئەوەش بدۆزرێتەوە كە بەبڕوای من بەكارهێنانی وزەو توانای خەڵكە هەڵسووڕاو و شارەزاكانی خودی ئەو وڵاتانە كە ئەو خەڵكەی لێوە هاتووە باشترین چارەیە.
هەڵبەتە ئەمە ئەوە رەتناكاتەوە، كە ماف و ئازادییەكانی مرۆڤ بۆ هەمووانە، پێویستە هەمووان بەبێ لەبەرچاوگرتنی زمان، نەتەوە، ئایین، لەهەمان مافی مرۆڤ بەهرەمەند بن، بەڵام لەوانەیە بۆ چارەسەری كێشەكۆمەڵایەتییەكان هەریەك شێوەو رێگای تایبەتی پێویست بێت.

بگه‌ڕێوه‌ | بینێره‌ | چاپ | (1590) جار بینراوه‌

My Yahoo | Twitter| Facebook
jamshid faiznejad|8 May 2012 - 15:53
slawtan l bet o dast xoshy o peroz baytan ll dakam bo am rekxrawa rek o peka, ham prsyarakan o ham walamakany halala xan zor tawaw boon, hewam sar kawtn l jya o tawawy amanjakantana, sar kawto bn,

بۆچوون بنێره‌





بابه‌ت و کەیسی سەنتەر
avatar

ئاماری حاڵه‌ته‌کانی کێشه‌ی کۆمه‌ڵایه‌تی و توندووتیژی که‌ روویانکردوه‌ته‌ سه‌نته‌ری نینا له‌ ساڵی 2016!

ئه‌رشیفی ئاماره‌کانی بەشی ڕاوێژکاری و ڕێنوێنی کێشە کۆمەڵایەتیەکان لە سەنتەری نینا 124 حاله‌تی له‌ ساڵی 2016 د...
avatar

ئامار و ڕاپۆرتی که‌یسەکانی سه‌نته‌ری نینا له‌ ساڵی 2015 دا‌

ئامار و ڕاپۆرتی که‌یسەکانی سه‌نته‌ری نینا له‌ ساڵی 2015 دا

ئاماره‌کان ده‌توانن په‌یامێکمان ده‌رباره‌...
avatar

ئاماری ساڵی 2014 ی ئه‌و که‌یسانه‌که‌ ڕویان له‌ سه‌نته‌ری نینا کردووه‌!

ئه‌و که‌یسانه‌ی‌ ڕویانکردووه‌ته‌ سه‌نته‌ری نینا و تۆمارکراون ‌ 113 که‌یسی جۆراوجۆر‌ له‌ ته‌مه‌نی 18- 65 ...
avatar

هێندە ترسی لەباوکی هەیە نەیتوانیوەبپرسێت بۆچی دایکی کوشتووە

قوربانیه‌كانی‌ كوشتن به‌ناوی‌ شه‌ره‌فپارێزییه‌وه‌ هه‌ر ئه‌وانه‌ نین كه‌ گیان له‌ده‌ستده‌ده‌ن، به...
ikkr.org © 2017 | Start| Designed by www.helanet.se