Arabic English
سه‌ره‌کی| ده‌رباره‌ی ڕێکخراو| سه‌نته‌ری نینا| ستاف| په‌یوه‌ندی| وێنه‌


بیروڕاو دیدار
avatar

ئیسلامی توندڕەو یان سیاسه‌ت و پەلەقاژێی ده‌سه‌ڵات!

به‌پێی کارو کرده‌وه‌کانی گروپه‌ ئیسلامیه‌کان له‌ ماوه‌ی چه‌ند ساڵی ڕابوردو، وه‌ به‌ تایبه‌ت له‌م ماوا...
avatar

هه‌موومان به‌رپرسیارین، هه‌نگاوێک بۆ پێشه‌‌وه‌!

به‌ده‌ر له‌وه‌ی که‌ ‌ مه‌سه‌له‌ی ژن وه‌ک پرسێکی سیاسی ده‌بێت له‌ کۆنسێپتی تایبه‌تی خۆیدا به‌ڕۆشنی با...
avatar

8 ی مارس! ‌ هه‌ندێک له‌ خاڵه‌ لاوازه‌کانی بزوتنه‌وه‌کانی ژنان له‌ سه‌ر ئاستی جیهان و ناوچه‌یی

- هه‌ژمونی ده‌سه‌ڵاتی ڕاستڕه‌و.
- به‌هێز بوونی ڕاسیزم و لیبرالیزم و ئیسلامی سیاسی له‌سه‌ره‌نجامی بێهێزی...
ئایا پێت وایه‌ که‌ ده‌بێت دین له‌ ده‌وڵه‌ت و یاسا جیا بکرێته‌وه؟
بەڵێ
نەخێر
بۆم گرینگ نیە
Contact RSS Facebook Youtube

گرفتی ژنانی ڕۆژهه‌ڵاتی و خێزانه‌کانیان له‌ ووڵاتانی ڕۆژئاوادا


9 Mar 2016
کورته‌یه‌ک سه‌باره‌ت به‌ گرفتی ژنانی ڕۆژهه‌ڵاتی و خێزانه‌کانیان له‌ ووڵاتانی ڕۆژئاوادا.
له‌ بڵاوکراوه‌ی 8 ی مارسی 2016 ی گروپی ژیاندا چاپ کراوه‌.

ڕه‌فتاره‌ کۆمه‌ڵایه‌تیه‌کان له‌ چ کارخانه‌یه‌که‌وه‌ به‌رهه‌م ده‌هێنرێن؟

کاتێک باس له‌ ژنان ده‌کرێت له‌هه‌ر جوگرافیا و زه‌مه‌نێکدا، پێویسته له‌ هه‌مان کاتدا باس له‌ تاک و خیزان بکرێت، که‌ له‌ کارخانه‌ی چ سیسته‌مێکی سیاسی و کۆمه‌ڵایه‌تی و ئابوریه‌وه‌ بۆچون و ڕه‌فتاریان به‌رهه‌م هێنراوه‌.

جا ئه‌و ژن، یان تاک یان خیزانانه‌ی که‌ له‌ ووڵاتانی ڕۆژهه‌ڵات، یان کوردستانه‌وه‌ ڕوده‌که‌نه‌ ئه‌وروپا، به‌ دڵنیاییه‌وه‌ به‌هه‌ندێک جیاوازیه‌وه‌ له‌ نێوانیاندا، ئه‌و تۆشه‌یه‌‌یان به‌کۆڵه‌وه‌یه‌ که‌ چه‌ند ساڵی ته‌مه‌نیان پێش ڕوکردنیان له‌ ئه‌وروپا، به‌پێی په‌روه‌رده‌ی کۆمه‌ڵگاو خێزان له‌ ئاستی جیاوازدا، پڕیانکردوه‌ له‌ هه‌رجۆره‌ بۆچون و ڕه‌فتارێک له‌به‌رامبه‌ر ژیان و ژن و ئینسان و دیارده‌ کۆمه‌ڵایه‌تیه‌کان.

جا زۆرێک له‌ مانه‌ کاتێک له‌ سیسته‌مێکه‌وه‌ دێن که‌ مافی مرۆڤ هیچ واتایه‌کی نیه‌ به‌گشتی و ژنان تیایدا نه‌ک ته‌نها به‌ ده‌ره‌جه‌ دوو سه‌یر ده‌کرێن، به‌ڵکو تا ڕاده‌ی کوشتن له‌سه‌ر مافه ‌سه‌ره‌تاییه‌کانیان سزاده‌درێن، هه‌مان ئه‌و ڕه‌فتارانه‌ ده‌که‌ن که‌ له‌ ووڵاتی دایک کردویانه‌. وه‌ هه‌ندێکی که‌م له‌ تاک و خێزانه‌کان پێجه‌وانه‌ی ئه‌مه‌ن و له‌ هه‌وڵی ئه‌وه‌دان به‌ هه‌ڵبژارده‌ی خۆیان ‌ ژیانێکی ئاسوده‌ پێک بهێنن.

هه‌ڵبه‌ته‌ جیاوازیه‌کی به‌رچاوی کۆمه‌ڵگاکانی ئه‌وروپاو ڕۆژهه‌ڵات له‌وه‌دایه‌ ، له‌ ڕۆژهه‌ڵات سیسته‌می سیاسی نه‌گه‌یشتوه‌ته‌ ئه‌و شوێنه‌ی یاساکانی بۆ خۆشگوزه‌رانی و دوور له‌ توندوتیژی ڕۆڵیان هه‌بێت، وه‌ تا ئیستاش به‌رژه‌وه‌ندی گروپ، ئایین، خێزان و عه‌شره‌ت تیایدا له‌به‌رچاوگیراوه‌ تا ئه‌وه‌ی که‌ ئینسان له‌ سه‌روی هه‌موو ئه‌وانه‌وه‌ بێت. به‌ڵام له‌ ئه‌وروپا تا ڕاده‌یه‌کی زۆر ئه‌مه‌ پێچه‌وانه‌یه‌، بۆیه‌ له‌ ووڵاتانی ئه‌وروپادا تا ڕاده‌یه‌کی زۆر یاساکان ڕێگرن له‌ به‌رهه‌مهێنانه‌وه‌ی توندوتیژی و ئه‌مه‌ش کاریگه‌ری له‌سه‌ر سیماو ڕه‌فتاری تاکه‌کان کردوه‌. بۆیه‌ ئه‌و ژن و گه‌نجانه‌ی ڕوبه‌ڕوی توندووتیژی ده‌بنه‌وه‌ دڵنیاییه‌کیان هه‌یه‌ که‌ که‌ناڵێک هه‌یه‌ بۆ داڵده‌دان و پشتیوانه‌یان، وه ئه‌وانه‌شی که‌ توندوتیژی ئه‌نجام ده‌ده‌ن تا ڕاده‌یه‌کی زۆر به‌ئاگان له‌وه‌ی که‌ زۆربه‌ی جار به‌ سزای خۆیان ده‌گه‌یه‌نرێن.

به‌ڵام لێره‌ تا ئه‌م ساڵانه‌ی دوایش هه‌ندێک جار به‌ پێی تیۆری (کلتور ڕێلاتیڤیزم، هه‌رکه‌سه‌ به‌پێی کلتوری خۆی) مامه‌ڵه‌ له‌گه‌ڵ ئه‌وانه‌دا ده‌کرا که‌ پێشینه‌یه‌کی ڕۆژهه‌ڵاتیان هه‌بوو، گوایه‌ توندوتیژی به‌شێکه‌ له‌ فه‌رهه‌نگو که‌لتوری ئه‌وان وه‌ له‌م نێوه‌دا مافی زۆرێک پێشێل ده‌کرا، به‌ڵام وا چه‌ند ساڵێکه‌ ئه‌م ڕێسا نه‌نوسراوه‌یه‌ که‌ سه‌رچاوه‌که‌ی له‌ ڕه‌گه‌زپه‌رستیه‌وه‌ هاتوه‌، بوه‌ته‌ جێگای ڕه‌خنه‌ی توندی ئه‌و ڕێکخراوو لایه‌ن و چالاکانه‌ی که‌ له‌به‌رامبه‌ر ئه‌مه‌دا وه‌ستاونه‌ته‌وه‌.


جگه‌ له‌و به‌شه‌ له‌ ژن و پیاو که‌ خۆیان له‌ سه‌رچاوه‌وه‌ خوازیاری ژیانێکی مه‌ده‌نین و به‌ ئاسانی توانیویانه‌ خۆیان بگونجێنن، هه‌موو ئه‌و هۆکارانه‌ی‌ سه‌ره‌وه‌ دوجۆر مۆدێلی تری له‌ ژنان و پیاوان له‌ ئه‌وروپا به‌رهه‌م هێناوه‌ته‌وه‌.
ژنانێک که‌ ملیان کزکردوه‌ و قبوڵیان کردوه‌ پیاوه‌کان هه‌مان ئه‌و ڕه‌فتاره‌یان له‌گه‌ڵ بکه‌ن که‌ له‌ ووڵاتی دایک کردویانه‌، جۆرێکی تریان ئه‌مه‌یان قبوڵ نه‌کردوه و ڕێگاو شوێنی گونجاوده‌گرنه‌ به‌ر بۆ چاره‌سه‌ری کێشه ‌و پیاده‌کردنی مافه‌کانیان.
له‌ نێو پیاوانیشدا به‌شێکیان که‌ زه‌مینه‌ی گۆرانکاریان تێدا بێت له‌ هه‌نگاوی یه‌که‌مدا ده‌سڵه‌منه‌وه‌ له‌ سزای یاسا، تا ئه‌و شوێنه‌ی که‌ مامه‌ڵه‌ کردنی ئینسانی ده‌سه‌پێنرێت به‌سه‌ریانداو ئیتر تا ڕاده‌یه‌ک ده‌بێت به به‌‌شێک له‌ ڕه‌فتاری ڕۆژانه‌یان، وه‌ به‌شێکی تریان که‌ پێیان وایه‌ مافه‌کانیان لێ زه‌وت کراوه‌ و ده‌سه‌ڵاتی لێدان وهه‌ڕه‌شه‌و سوکایه‌تی پێکردن به‌ ژنانیان لێسه‌ندراوه‌ته‌وه،‌ هه‌مان ئه‌و ڕه‌فتارانه‌ ده‌که‌ن که‌ له‌ ووڵاتی دایک کردویانه‌، به‌ڵام زۆربه‌ی ئه‌مانه‌ گه‌ر به‌رامبه‌ره‌که‌یان هوشیاریان هه‌بێت ئه‌وا جێگاو ڕێگای یاسایی ده‌گرنه‌ به‌ر بۆ ده‌ستهه‌ڵگرتن یان به‌ سزاگه‌یاندیان له‌سه‌ر تاوانه‌کان.

که‌واته‌ له‌ سیسته‌می سیاسی و یاسایی کۆمه‌ڵایه‌تی ووڵاتانی ئه‌وروپا تا ڕاده‌یه‌کی زۆر هه‌لو مه‌رج له‌باره‌ بۆ به‌رهه‌مهێنانی ئینسانێک به‌ باوه‌ڕ و ڕه‌فتاری یه‌کسان و دادپه‌روه‌ر، وه‌ گۆرانکاری له‌ ئینسانه‌کاندا گه‌ر ئه‌و زه‌مینه‌یه‌یان تیدا بێت، به‌ڵام سیسته‌می ‌ووڵاتانی ڕۆژهه‌ڵات هه‌لومه‌رجه‌که‌ له‌هه‌رسێ بواره‌که‌دا که‌ هه‌م په‌یوه‌ستن به‌یه‌که‌وه‌ وه‌ هه‌م ته‌واوکه‌ری یه‌کن، له‌بارکراوه‌ بۆ به‌رهه‌م هێنانی ئینسانێک که‌ یارمه‌تی ده‌ربێت وه‌ ببێته‌وه‌ به‌ به‌شێک له‌ میکانیزمی ‌ به‌رهه‌م هێنانه‌وه‌ی توندوتیژی و نایه‌کسانی و نه‌بونی دادپه‌روه‌ری کۆمه‌ڵایه‌تی.

هه‌ڵاله‌ ڕافع
2016/3/8

بگه‌ڕێوه‌ | بینێره‌ | چاپ | (599) جار بینراوه‌

My Yahoo | Twitter| Facebook

بۆچوون بنێره‌





بابه‌ت و کەیسی سەنتەر
avatar

ئاماری حاڵه‌ته‌کانی کێشه‌ی کۆمه‌ڵایه‌تی و توندووتیژی که‌ روویانکردوه‌ته‌ سه‌نته‌ری نینا له‌ ساڵی 2016!

ئه‌رشیفی ئاماره‌کانی بەشی ڕاوێژکاری و ڕێنوێنی کێشە کۆمەڵایەتیەکان لە سەنتەری نینا 124 حاله‌تی له‌ ساڵی 2016 د...
avatar

ئامار و ڕاپۆرتی که‌یسەکانی سه‌نته‌ری نینا له‌ ساڵی 2015 دا‌

ئامار و ڕاپۆرتی که‌یسەکانی سه‌نته‌ری نینا له‌ ساڵی 2015 دا

ئاماره‌کان ده‌توانن په‌یامێکمان ده‌رباره‌...
avatar

ئاماری ساڵی 2014 ی ئه‌و که‌یسانه‌که‌ ڕویان له‌ سه‌نته‌ری نینا کردووه‌!

ئه‌و که‌یسانه‌ی‌ ڕویانکردووه‌ته‌ سه‌نته‌ری نینا و تۆمارکراون ‌ 113 که‌یسی جۆراوجۆر‌ له‌ ته‌مه‌نی 18- 65 ...
avatar

هێندە ترسی لەباوکی هەیە نەیتوانیوەبپرسێت بۆچی دایکی کوشتووە

قوربانیه‌كانی‌ كوشتن به‌ناوی‌ شه‌ره‌فپارێزییه‌وه‌ هه‌ر ئه‌وانه‌ نین كه‌ گیان له‌ده‌ستده‌ده‌ن، به...
ikkr.org © 2017 | Start| Designed by www.helanet.se